Η υπνική παράλυση είναι μια τρομακτική αλλά συνήθως ακίνδυνη κατάσταση, κατά την οποία ο άνθρωπος ξυπνά νοητικά, αλλά το σώμα του παραμένει προσωρινά «κλειδωμένο» λόγω των μηχανισμών του ύπνου REM
Νιώθεις σαν να βρίσκεται κάποιος στο δωμάτιο και θέλεις να ουρλιάξεις, αλλά το σώμα σου δεν υπακούει.
Αυτή η κατάσταση κάποτε θεωρούνταν δαιμονική, όμως σήμερα ονομάζεται υπνική παράλυση.
Γιατί ο εγκέφαλός μας μάς «κλειδώνει» στο κρεβάτι και δημιουργεί τις πιο τρομακτικές παραισθήσεις που έχουμε βιώσει ποτέ;
Πώς ο φόβος πήρε μορφή
Η ιστορία περιέχει πολλές μαρτυρίες για το πώς οι άνθρωποι προσπάθησαν να εξηγήσουν την αίσθηση της νυχτερινής παράλυσης.
Στις αραβικές χώρες πίστευαν ότι επρόκειτο για επίσκεψη τζινιών, ενώ στη μεσαιωνική Ευρώπη κατηγορούσαν λάγνους δαίμονες ή μάγισσες.
Μια προσεκτική μελέτη των λαϊκών αφηγήσεων αποκαλύπτει ότι σχεδόν παντού εμφανίζεται ένα συγκεκριμένο πλάσμα, το οποίο κάθεται στο στήθος και πνίγει τον κοιμισμένο.
Σε ορισμένους πολιτισμούς πίστευαν ότι ένα κακό πνεύμα επισκεπτόταν όσους χαίρονταν με τη δυστυχία των άλλων. Ο φόβος ήταν τόσο μεγάλος ώστε πάνω από τα κρεβάτια κρεμούσαν φυλαχτά από κοράλλια ή απολιθώματα.
Ακόμη και δικαστικά αρχεία περασμένων αιώνων περιέχουν μαρτυρίες θυμάτων. Οι άνθρωποι περιέγραφαν πώς μια μορφή έμπαινε στο δωμάτιο και τους στερούσε την ικανότητα να αρθρώσουν έστω έναν ήχο.
Σήμερα, τέτοιες δηλώσεις δεν θα ενδιέφεραν τους δικαστές, αλλά τους γιατρούς.
Αποδεικνύεται ότι τέτοιες ανακαλύψεις στα ιστορικά αρχεία απλώς επιβεβαιώνουν πως η ανθρώπινη βιολογία δεν έχει αλλάξει· έχει αλλάξει μόνο η αντίληψη για τα αίτια.
Γιατί ο εγκέφαλος ξυπνά πριν από τους μυς;
Το μυστικό βρίσκεται στη φάση REM του ύπνου.
Σε αυτό το στάδιο, ο εγκέφαλος λειτουργεί σε πλήρη ένταση, δημιουργώντας ζωντανές εικόνες, ενώ το σώμα σκόπιμα απενεργοποιείται.
Πρόκειται για προστατευτικό μηχανισμό: η φύση τον έχει σχεδιάσει ώστε οι άνθρωποι να μη χτυπούν τα χέρια τους ή να μην τρέχουν πίσω από όσα βλέπουν στο όνειρο.
Η υπνική παράλυση εμφανίζεται όταν η συνείδηση έχει ήδη επανενεργοποιηθεί, αλλά η χημεία του σώματος δεν έχει προλάβει ακόμη να απελευθερώσει τη μυϊκή ακινησία.
Τρόποι για να ανακτήσεις τον έλεγχο του ύπνου σου
Όσοι διαταράσσουν συχνά το πρόγραμμα ύπνου τους είναι πιο πιθανό να πέσουν θύματα υπνικής παράλυσης.
Η χρόνια έλλειψη ύπνου, η εργασία σε νυχτερινές βάρδιες και το ξαφνικό jet lag απορρυθμίζουν το σύστημα που ρυθμίζει την ξεκούραση και την εγρήγορση.
Στην πράξη, η σταθεροποίηση του προγράμματος ύπνου μειώνει τα επεισόδια στο 90% των περιπτώσεων. Το βασικό είναι να αναπτυχθεί η συνήθεια να κοιμάται και να ξυπνά κανείς την ίδια ώρα, ακόμη και τα Σαββατοκύριακα.
Η νευρική ένταση μπορεί επίσης να λειτουργήσει ως καταλύτης. Αν κατά τη διάρκεια της ημέρας συσσωρευτούν πολλά άλυτα ζητήματα ή αγχώδεις σκέψεις, τη νύχτα μπορούν να μετατραπούν σε τρομακτικό εφιάλτη.
Οι ψυχολόγοι συνιστούν να συζητά κανείς τα προβλήματά του με αγαπημένα πρόσωπα ή ειδικούς, ώστε να μη μεταφέρει το βάρος των ανησυχιών στο κρεβάτι.
Αν η παράλυση έχει ήδη συμβεί, οι ειδικοί συμβουλεύουν να μην επικρατήσει πανικός, αλλά να προσπαθήσει κανείς να πάρει μια βαθιά αναπνοή ή να επικεντρωθεί στην κίνηση ενός μόνο μικρού δαχτύλου.
Σχεδόν ένας στους τρεις ανθρώπους βιώνει αυτή την κατάσταση τουλάχιστον μία φορά στη ζωή του. Δεν είναι επικίνδυνη για την υγεία, εκτός εάν εξελιχθεί σε χρόνια αϋπνία λόγω φόβου για τη νύχτα.
Ο σωστός ύπνος σε δροσερό και ήσυχο περιβάλλον είναι η καλύτερη άμυνα απέναντι σε οποιονδήποτε νυχτερινό «δαίμονα».
www.bankingnews.gr
Αυτή η κατάσταση κάποτε θεωρούνταν δαιμονική, όμως σήμερα ονομάζεται υπνική παράλυση.
Γιατί ο εγκέφαλός μας μάς «κλειδώνει» στο κρεβάτι και δημιουργεί τις πιο τρομακτικές παραισθήσεις που έχουμε βιώσει ποτέ;
Πώς ο φόβος πήρε μορφή
Η ιστορία περιέχει πολλές μαρτυρίες για το πώς οι άνθρωποι προσπάθησαν να εξηγήσουν την αίσθηση της νυχτερινής παράλυσης.
Στις αραβικές χώρες πίστευαν ότι επρόκειτο για επίσκεψη τζινιών, ενώ στη μεσαιωνική Ευρώπη κατηγορούσαν λάγνους δαίμονες ή μάγισσες.
Μια προσεκτική μελέτη των λαϊκών αφηγήσεων αποκαλύπτει ότι σχεδόν παντού εμφανίζεται ένα συγκεκριμένο πλάσμα, το οποίο κάθεται στο στήθος και πνίγει τον κοιμισμένο.
Σε ορισμένους πολιτισμούς πίστευαν ότι ένα κακό πνεύμα επισκεπτόταν όσους χαίρονταν με τη δυστυχία των άλλων. Ο φόβος ήταν τόσο μεγάλος ώστε πάνω από τα κρεβάτια κρεμούσαν φυλαχτά από κοράλλια ή απολιθώματα.
Ακόμη και δικαστικά αρχεία περασμένων αιώνων περιέχουν μαρτυρίες θυμάτων. Οι άνθρωποι περιέγραφαν πώς μια μορφή έμπαινε στο δωμάτιο και τους στερούσε την ικανότητα να αρθρώσουν έστω έναν ήχο.
Σήμερα, τέτοιες δηλώσεις δεν θα ενδιέφεραν τους δικαστές, αλλά τους γιατρούς.
Αποδεικνύεται ότι τέτοιες ανακαλύψεις στα ιστορικά αρχεία απλώς επιβεβαιώνουν πως η ανθρώπινη βιολογία δεν έχει αλλάξει· έχει αλλάξει μόνο η αντίληψη για τα αίτια.
Γιατί ο εγκέφαλος ξυπνά πριν από τους μυς;
Το μυστικό βρίσκεται στη φάση REM του ύπνου.
Σε αυτό το στάδιο, ο εγκέφαλος λειτουργεί σε πλήρη ένταση, δημιουργώντας ζωντανές εικόνες, ενώ το σώμα σκόπιμα απενεργοποιείται.
Πρόκειται για προστατευτικό μηχανισμό: η φύση τον έχει σχεδιάσει ώστε οι άνθρωποι να μη χτυπούν τα χέρια τους ή να μην τρέχουν πίσω από όσα βλέπουν στο όνειρο.
Η υπνική παράλυση εμφανίζεται όταν η συνείδηση έχει ήδη επανενεργοποιηθεί, αλλά η χημεία του σώματος δεν έχει προλάβει ακόμη να απελευθερώσει τη μυϊκή ακινησία.
Τρόποι για να ανακτήσεις τον έλεγχο του ύπνου σου
Όσοι διαταράσσουν συχνά το πρόγραμμα ύπνου τους είναι πιο πιθανό να πέσουν θύματα υπνικής παράλυσης.
Η χρόνια έλλειψη ύπνου, η εργασία σε νυχτερινές βάρδιες και το ξαφνικό jet lag απορρυθμίζουν το σύστημα που ρυθμίζει την ξεκούραση και την εγρήγορση.
Στην πράξη, η σταθεροποίηση του προγράμματος ύπνου μειώνει τα επεισόδια στο 90% των περιπτώσεων. Το βασικό είναι να αναπτυχθεί η συνήθεια να κοιμάται και να ξυπνά κανείς την ίδια ώρα, ακόμη και τα Σαββατοκύριακα.
Η νευρική ένταση μπορεί επίσης να λειτουργήσει ως καταλύτης. Αν κατά τη διάρκεια της ημέρας συσσωρευτούν πολλά άλυτα ζητήματα ή αγχώδεις σκέψεις, τη νύχτα μπορούν να μετατραπούν σε τρομακτικό εφιάλτη.
Οι ψυχολόγοι συνιστούν να συζητά κανείς τα προβλήματά του με αγαπημένα πρόσωπα ή ειδικούς, ώστε να μη μεταφέρει το βάρος των ανησυχιών στο κρεβάτι.
Αν η παράλυση έχει ήδη συμβεί, οι ειδικοί συμβουλεύουν να μην επικρατήσει πανικός, αλλά να προσπαθήσει κανείς να πάρει μια βαθιά αναπνοή ή να επικεντρωθεί στην κίνηση ενός μόνο μικρού δαχτύλου.
Σχεδόν ένας στους τρεις ανθρώπους βιώνει αυτή την κατάσταση τουλάχιστον μία φορά στη ζωή του. Δεν είναι επικίνδυνη για την υγεία, εκτός εάν εξελιχθεί σε χρόνια αϋπνία λόγω φόβου για τη νύχτα.
Ο σωστός ύπνος σε δροσερό και ήσυχο περιβάλλον είναι η καλύτερη άμυνα απέναντι σε οποιονδήποτε νυχτερινό «δαίμονα».
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών